Zorgpaden zijn te vaak nog papieren werkelijkheid
- 29 jun
- 3 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 2 jul
Zorgorganisaties investeren veel tijd in het ontwikkelen van zorgpaden. Logisch: een goed zorgpad moet duidelijk maken hoe een patiënt door het zorgproces beweegt: van het eerste contact tot behandeling en nazorg. Het gaat daarbij niet alleen om de medische inhoud, maar ook om alles eromheen: capaciteit, materialen, samenwerking en planning. In theorie bieden zorgpaden daarmee structuur, standaardisatie en handvatten voor betere en doelmatigere zorg. Toch blijft de impact in de praktijk vaak beperkt. De realiteit is dat veel organisaties met dezelfde drie knelpunten worstelen:
1. Arbeidsintensieve ontwikkeling
Processen worden nog vaak handmatig in kaart gebracht via workshops en brown-paper sessies. Dit kost tijd en maakt opschalen lastig en ontwerpen bevatten vaak niet de volledige procesvariantie. Tegelijkertijd wordt een groot beroep gedaan op artsen en ondersteunend personeel om data te interpreteren en zorgpaden uit te werken. Dat vraagt veel van de capaciteit die al schaars is, terwijl het resultaat niet altijd direct zichtbaar is.
2. Gebrek aan standaardisatie en herbruikbaarheid
Elke organisatie ontwikkelt zorgpaden op haar eigen manier. Hierdoor ontstaan verschillen in aanpak, wordt kennis onvoldoende benut en gaat potentiële herbruikbaarheid verloren.
3. Beperkte toepasbaarheid en sturing in de praktijk
Zorgpaden sluiten niet altijd goed aan op de praktijk, waarin patiënten variëren en werkwijzen historisch gegroeid zijn. Daarnaast ontbreekt vaak een heldere set ambities, doelstellingen en KPI’s, waardoor sturen op en borgen van impact lastig blijft.
Zolang deze knelpunten blijven bestaan, blijven zorgpaden vooral een ontwerp op papier. De vraag “hoe ontwerpen we een goed zorgpad?” verschuift daarmee naar “hoe maken we het zorgpad meetbaar en stuurbaar in de praktijk?”
Van beschrijven naar verbeteren: vijf stappen naar succesvolle zorgpaden
Veel organisaties zitten nog in de eerste fasen van zorgpadontwikkeling. De echte stap vooruit zit in voorspelbaarheid en continue optimalisatie, en dat vraagt om een andere manier van werken: datagedreven, integraal en cyclisch.
Een zorgpad groeit in vijf opeenvolgende stappen naar volwassenheid. De figuur illustreert deze ontwikkeling, van een situatie waarin zorg sterk afhankelijk is van individuele expertise naar een omgeving waarin processen voorspelbaar en geoptimaliseerd zijn. De essentie van deze ontwikkeling is dat organisaties verschuiven van het beschrijven van hoe zorg bedoeld is, naar het actief sturen op hoe zorg daadwerkelijk verloopt.
Vijf bouwblokken als basis voor waardevolle zorgpaden
Wat maakt dat organisaties stappen in hun volwassenheid kunnen zetten? Het verschil zit niet alleen in het beschrijven van zorgpaden, maar in het structureel inrichten van de onderliggende randvoorwaarden. Daarvoor zijn vijf samenhangende bouwblokken nodig. Deze bouwblokken vormen de ‘moto’ achter de beweging van beschrijven naar verbeteren.
Samen zorgen zij ervoor dat zorgpaden niet alleen worden vastgelegd, maar ook meetbaar, stuurbaar en continu verbeterbaar worden:
Pas wanneer deze bouwblokken integraal zijn ingericht, kunnen organisaties doorgroeien naar de hogere niveaus van volwassenheid.
Process mining als versneller
Process mining biedt versnelling. Deze techniek laat zien hoe processen echt verlopen, op basis van data uit IT-systemen zoals EPD’s. Waar traditionele methoden uitgaan van aannames en workshopresultaten, laat process mining de werkelijkheid zien door processtappen, doorlooptijden, variaties en afwijkingen inzichtelijk te maken. Daardoor kun je sturen op hoe processen écht verlopen in plaats van hoe deze bedoeld zijn. In de praktijk is dit direct waardevol: organisaties krijgen inzicht in hoeveel patiënten het beoogde zorgpad daadwerkelijk volgen, waar variatie optreedt en waar processen complex of inefficiënt zijn ingericht. Dit maakt het mogelijk om gerichter keuzes te maken en verbeteringen door te voeren.
Om de stap van inzicht naar impact te versnellen, heeft IG&H een prototype process-mining tool ontwikkeld voor ziekenhuiszorgpaden. De tool is gebaseerd op de standaard verrichtingen dataset en maakt zichtbaar hoe zorgprocessen in de praktijk daadwerkelijk verlopen: waar patiënten afwijken van het beoogde pad, waar wachttijden ontstaan en waar variatie mogelijk leidt tot onnodige complexiteit.
Want eerlijk is eerlijk: process mining kan er spectaculair uitzien. Maar de echte waarde ontstaat pas wanneer het wordt ingezet met een duidelijke vraag en een concreet verbeterdoel. Daarom passen we het prototype graag aan op een specifiek zorgpad, analysevraagstuk of veranderopgave. Wilt u onderdeel zijn van deze testcase en samen verkennen wat process mining kan betekenen voor uw zorgpaden? Neem dan contact met ons op.
Van inzicht naar echte regie
De stap naar datagedreven, succesvolle zorgpaden draait uiteindelijk niet om betere analyses, maar om betere sturing. Pas wanneer inzichten actief onderdeel worden van dagelijkse besluitvorming, ontstaat echte regie op zorgprocessen.
Organisaties die deze stap zetten, zien snel resultaat: minder ongewenste variatie, betere inzet van capaciteit en aantoonbare verbeteringen in kwaliteit en doorlooptijd.
Auteurs: Job Mol and Roos Blankena
Benieuwd hoe volwassen zorgpaden in uw zorgorganisatie zijn?
We nemen graag onze volwassenheidsscan bij je af om te zien waar verbeterpotentieel zit. Neem gerust contact op.
Roos Blankena
Director Healthcare
E: +31620599128
