De CIO-agenda voor 2026: met welke IT-trends houden CIO's zich écht bezig? Deel 1 van 8
- alissahilbertz
- 4 uur geleden
- 4 minuten om te lezen
Elk jaar doen we het weer: voorspellen welke IT trends het komende jaar dominant worden, welke technologie we absoluut moeten gaan inzetten en – last but not least – wat er gebeurd indien we dat niet doen. Dit laatste appelleert dan vaak aan een sluimerend FOMO (fear of missing out)-gevoel met als gevolg dat die onderwerpen vanzelf langskomen in de boardroom. Niet onterecht wordt er dan meteen naar de Chief Information Officer gekeken, hij/zij is toch de bestuurder met IT in zijn/haar portefeuille?
Dat kan best wel eens lastig zijn. Laten we eerlijk zijn; een trend/technologie komt niet netjes op 1 januari van het jaar en vertrekt ook niet 31 december van datzelfde jaar. En de meeste bedrijven beginnen ook niet vanuit een Greenfield organisatie maar zijn (vaak) al jarenlang bestaande bedrijven die al diverse technologieën, platformen, frameworks en wat al niet meer, jaren in gebruik hebben. Die bovendien in die jaren flink gewijzigd zijn door nieuwe externe eisen (bijv. vanuit toezichthouders en/of financiers), nieuwe technologie en/of IT-concepten en door de interne organisatie zo vurig gewenste nieuwe functionaliteiten.
Ongeacht de sector waar je dan als CIO/Senior IT Executive in werkbaar bent, zijn er ook altijd nog de business drivers waar iedere CIO rekening mee moet houden: druk op het kostenniveau (graag verlagen!), complexiteit (s.v.p. reduceren) en executiekracht (bij voorkeur gisteren volledig operationeel opleveren). Daarmee wordt de spagaat tussen enerzijds ‘de winkel op orde krijgen’ en anderzijds ‘innovatie aanjagen, nieuwe functionaliteiten opleveren’ steeds lastiger.
In deze bijdrage geef ik aan welke acht IT-trends voor elke CIO dit jaar top of mind zijn! Niet omdat ze per definitie nieuw zijn, maar wel omdat trends zich continu blijven ontwikkelen waardoor het belang daarvan nu juist meer (of minder) toe- dan wel afneemt. In deze serie zullen we de trends een voor een nader bekijken. Uiteraard sta ik stil bij de trend zelf (Wat is het? Wat betekent het voor IT? Etc.) maar ik zal ook aangeven wat de strategische implicaties zijn voor de CIO-rol en wat dit vraagt van leiderschap en organisatie.
De acht IT-trends voor 2026:
AI is geen innovatiethema meer, het is een governance thema
Autonome teams zonder orkestratie-architectuur zijn georganiseerde chaos
Platform-first strategieën: complexiteit is de grootste onzichtbare kostenpost van IT
Confidential computing is geen juridische discussie meer, maar een architectuurkeuze
Citizen development is onvermijdelijk, chaos is optioneel
Ecosystemen: de waarde van IT zit steeds vaker buiten de organisatie
Samengaan van Low- en High-Code
Je kunt geen digitale strategie bouwen op analoge fundamenten
Uiteraard is de impact van een trend op een organisatie van vele factoren afhankelijk. Zo is de mate van regulering en de sector waarin een bedrijf opereert van belang, de bedrijfsgrootte (vaak geld hoe groter het bedrijf hoe hoger het IT-budget), de digitale ambities van de board en de huidige staat van het IT-(kern)landschap. Laten we trend nummer één eens nader bekijken.
1. AI is geen innovatiethema meer, het is een governance thema
Artificial Intelligence (AI) bereikt onderhand de piek van de hype-cycle. Het heeft de fase van experimenteren definitief verlaten. Vrijwel elke organisatie heeft inmiddels pilots, proofs-of-concept of zelfs productiegebruik van AI. AI is volwassen genoeg om schade aan te richten; het is niet langer bijzaak of Spielerei maar moet bestuurd worden. Daarmee wordt AI onderdeel van het IT-kernlandschap. De kernvraag voor CIOs is daardoor verschoven: het gaat niet langer om of AI waarde kan leveren, maar om wie verantwoordelijk is voor de uitkomsten, de kosten, de risico’s en de ethische implicaties.
In de praktijk zie je AI terug in use cases als klantenservicebots, automatische documentverwerking, fraudedetectie of AI-ondersteunende besluitvorming in operations. Wat opvalt, is dat veel van deze initiatieven bottom-up ontstaan: een businessunit gebruikt een SaaS-oplossing met ingebouwde AI, een team experimenteert met generatieve modellen, of medewerkers gebruiken publieke AI-tools om productiever te zijn.
Uitdaging
Als CIO heb je een probleem wanneer je het volgende herkent: je hebt geen volledig overzicht van waar AI wordt ingezet, kosten van AI-diensten zijn moeilijk te verklaren, en er is geen eenduidig eigenaarschap voor datakwaliteit en modeluitkomsten. Dit uit zich bijvoorbeeld in discussies met Juridische Zaken, Compliance, Audit, etc. nadat een AI-oplossing live staat, of wanneer er vragen vanuit de board komen over risico’s waarop geen helder antwoord (mogelijk) is. Voor de IT-kolom ontstaat hier het risico op het verlies van geloofwaardigheid, reputatierisico en een explosie aan kosten. Dat is het moment waarop AI geen innovatiethema meer is, maar een governance vraagstuk.
Actie
Op korte en middellange termijn is het zaak AI-initiatieven op te schonen, data- en model- eigenaarschap in te richten en AI-governance, -ethiek en -security te realiseren. Op de lange termijn moet je dan denken aan het inbedden van AI in primaire processen en het professionaliseren van MLOps en kostenmanagement. Vanuit architectuurperspectief kan je bijvoorbeeld denken aan Enterprise data- en AI-architectuur, AI-platformen met een duidelijke scheiding tussen experimenteren en productie.
Dit vraagt qua leiderschap een omslag van ‘experiment-cultuur’ naar ‘portfolio-discipline’. Ook het durven stoppen van initiatieven is leiderschap! De CIO wordt immers verantwoordelijk voor AI value realization, niet langer voor AI-innovatie an sich.
Wilt je jouw CIO-agenda bespreken? Neem contact met ons op.
Niels van Lieshout
Principal Director Technology
T: +31 650657444