De CIO-agenda voor 2026: met welke IT-trends houden CIO's zich écht bezig? Deel 5 van 8
- 15 uur geleden
- 3 minuten om te lezen
In deze bijdrage geef ik aan welke acht IT-trends voor elke CIO dit jaar top of mind zijn! Niet omdat ze per definitie nieuw zijn, maar wel omdat trends zich continu blijven ontwikkelen waardoor het belang daarvan nu juist meer (of minder) toe- dan wel afneemt. In deze serie zullen we de trends een voor een nader bekijken. Uiteraard sta ik stil bij de trend zelf (Wat is het? Wat betekent het voor IT? Etc.) maar ik zal ook aangeven wat de strategische implicaties zijn voor de CIO-rol en wat dit vraagt van leiderschap en organisatie.
De acht IT-trends voor 2026:
AI is geen innovatiethema meer, het is een governance thema
Autonome teams zonder orkestratie-architectuur zijn georganiseerde chaos
Platform-first strategieën: complexiteit is de grootste onzichtbare kostenpost van IT
Confidential computing is geen juridische discussie meer, maar een architectuurkeuze
Citizen development is onvermijdelijk, chaos is optioneel
Ecosystemen: de waarde van IT zit steeds vaker buiten de organisatie
Samengaan van Low- en High-Code
Je kunt geen digitale strategie bouwen op analoge fundamenten
Uiteraard is de impact van een trend op een organisatie van vele factoren afhankelijk. Zo is de mate van regulering en de sector waarin een bedrijf opereert van belang, de bedrijfsgrootte (vaak geldt hoe groter het bedrijf hoe hoger het IT-budget), de digitale ambities van de board en de huidige staat van het IT-(kern)landschap. Laten we trend nummer vijf nader bekijken.
5. Citizen development is onvermijdelijk, chaos is optioneel
AI-native software development is een manier van softwareontwikkeling waarbij AI een integraal onderdeel van het ontwikkelproces zelf is. Met name de combinatie van low-code platforms en AI-native development platforms heeft de manier waarop software wordt gemaakt fundamenteel veranderd. We bewegen naar een nieuwe software development lifecycle (SDCL) waarin ontwikkelaars niet langer elke regel code schrijven, maar AI-agents aansturen die functionaliteit genereren, testen en aanpassen. Die aansturing kan ook gedaan worden door niet-developers: Citizen IT is daarmee geen bijverschijnsel meer, maar een logisch gevolg van deze verschuiving.
In de praktijk zie je dat businessafdelingen applicaties bouwen voor rapportages, workflow-automatisering en dataverwerking, vaak met behulp van AI-assistenten die het ontwikkelwerk grotendeels overnemen. Dit levert snelheid en lokale optimalisatie op, maar verhoogt ook het risico op versnippering en kwaliteitsverlies. Het verandert de rol van IT fundamenteel: van uitvoerder naar regisseur van een ontwikkel-ecosysteem waarin mens en AI samenwerken met als gevolg minder/kleinere ‘klassieke’ ontwikkelteams.
De keuze voor CIOs is niet óf citizen development plaatsvindt, maar hoe deze nieuwe vorm van ontwikkelen wordt gekanaliseerd. Zonder duidelijke kaders ontstaan talloze kleine (dubbele) applicaties, maar ook een wildgroei aan AI-gegenereerde logica waarvan niemand precies begrijpt hoe die werkt, waarom bepaalde beslissingen worden genomen of wie verantwoordelijk is voor fouten. In een AI-native SDLC moet daarom expliciet zijn vastgelegd waar mensen sturen, waar AI mag handelen en waar toezicht noodzakelijk is. Het borgen van kwaliteit, security en onderhoudbaarheid is essentieel.
Uitdaging
Hoe herken je signalen dat het misgaat? CIOs herkennen dit wanneer incidenten rondom datalekken toenemen, wanneer kennis verdwijnt bij het vertrek van sleutelfiguren, of wanneer kritische processen afhankelijk blijken van oplossingen die buiten het formele IT-landschap zijn gebouwd. Een ander duidelijk signaal is wanneer IT pas wordt aangehaakt op het moment dat iets moet worden opgeschaald of geaudit.
Goed ingerichte citizen development, ondersteund door AI-native platforms, kan de organisatie significant versnellen. Maar zonder heldere architectuur, governance en een herdefinitie van het SDLC vertraagt deze ontwikkeling uiteindelijk alles. Chaos is niet het gevolg van citizen development zelf, maar van het ontbreken van bewuste keuzes over hoe mens en AI samen software creëren.
Actie
Organisaties die AI-native development omarmen zonder duidelijke kaders riskeren versnippering en oncontroleerbare technische schuld. Organisaties die het bewust inzetten, creëren een schaalbaar ontwikkelmodel waarin snelheid en controle elkaar versterken. Op korte en middellange termijn is het belangrijk richtlijnen en kaders voor citizen development op te stellen. Daarna volgt het opnieuw vaststellen van KPIs voor productiviteit en kwaliteit, maar ook het vormgeven van de integratie met AI-agents in de SDLC. De architectuurfunctie kan ondersteunen door composable architecture, herbruikbare services en duidelijke governance op code.
De CIO wordt regisseur van ontwikkelcapaciteit en kwaliteit, niet meer alleen van IT-teams. De focus komt te liggen op enablement door het stellen van heldere kaders. Het risico op een wildgroei aan IT, security incidenten en onhoudbare onderhoudslast ligt op de loer. Daarbij gaat de business bouwen, met of zonder IT. De keuze is dan begeleiden of opruimen.
Wil je jouw CIO-agenda bespreken? Neem contact met ons op.
Niels van Lieshout
Principal Director Technology
T: +31 650657444
