GezondheidszorgNews

ICM IIII | Toekomst ICM: opmars van data science in de hele keten 

By november 18, 2020 No Comments

Stel je voor… over 3 jaar krijg je last van je heup. Hoe ervaar je dan de zorg als patiënt? En wat gebeurt er achter de schermen in een ziekenhuis? Deze laatste blog geeft een blik in de toekomst van integraal capaciteitsmanagement.

Zomer 2023
Je krijgt steeds meer last van je knie en research op google doet vermoeden dat je te maken hebt met knieslijtage. Na een bezoek aan je huisarts ga je op zoek naar een zorginstelling. Op internet vul je jouw wensenlijst in en al snel vind je een ziekenhuis die voldoet aan je eisen, namelijk zelfregie en een korte toegangstijd. Bij dit ziekenhuis kun je altijd binnen een week terecht voor diagnostiek en het samen bepalen van een passende behandeling. Zo weet je snel waar je aan toe bent. Je plant online een afspraak en deelt jouw digitale dossier met het ziekenhuis. De dag na de scan van je knie video-bel je met je arts en hebben jullie een goed gesprek over behandelmogelijkheden en de urgentie die jij als patiënt zelf ervaart. Gezamenlijk besluiten jullie dat de knie het beste vervangen kan worden door een prothese. De arts voert het behandelplan in het ziekenhuisinformatiesysteem in en je maakt zelf een keuze uit de voorstellen die het planningssysteem geeft over wanneer de behandeling plaats kan vinden. De afspraken voor de operatie, revalidatie en nacontroles verschijnen direct in je kalender. Het systeem blijkt jou en je situatie verrassend goed te kennen: het is zeer waarschijnlijk dat na opname in het ziekenhuis een kort verblijf bij een revalidatiecentrum wenselijk is. Daarom wordt je alvast gevraagd welke locatie de voorkeur heeft om te revalideren. Het geeft rust dat ook dit alvast duidelijk en goed geregeld is.  

Het belang van het vakgebied capaciteitsmanagement neemt de komende jaren alleen maar toe. De waarde voor de patiënt is de drijvende kracht, maar vanwege de toenemende druk op het zorglandschap wordt het steeds uitdagender om te balanceren tussen bezetting en beleving. Data science biedt hierin ongelooflijk veel mogelijkheden door de zorgvraag met hoge mate van zekerheid te voorspellen en met slimme algoritmes beslissingsondersteuning te bieden voor doelmatige en zo nodig flexibele inzet van capaciteiten. We schetsen drie trends voor integraal capaciteitsmanagement van de toekomst, met data science als motor.

1) Patiënt goed en snel geholpen met regie in eigen hand
Jouw komst was geen verrassing voor het ziekenhuis. Met behulp van data science technieken zoals Google hits weet het ziekenhuis precies hoe de zorgvraag zich ontwikkelt. Daarnaast wordt, met name bij laagcomplexe zorg, de zorgvraag direct vertaald naar het complete verwachte behandelplan. Zo is de zorgvraag in de keten vroegtijdig helder. Voor de patiënt betekent dit dat er echt wat te kiezen is. Door inzicht in toegangstijd, kwaliteit van zorg en de specifieke context van de patiënt wordt de patiënt geholpen om de regie in eigen hand te nemen. De patiënt beslist zo weloverwogen waar en wanneer zorg plaatsvindt en hoe het behandeltraject zó vorm te geven dat het aansluit bij de eigen situatie en zorgwensen. Van oriënteren en diagnostiek tot aan revalidatie en nazorg.

2) Flexibele inzet van capaciteit: multi-inzetbaar toptalent
Systemen kunnen de zorgvraag steeds accurater en vollediger voorspellen, roosters die aansluiten op de zorgvraag worden automatisch gecreëerd en telkens verder geoptimaliseerd. Wanneer de zorgvraag fluctueert wordt met flexibele tijdslots meebewogen met deze fluctuatie. In het geval van de OK wordt de planning voor de komende weken met steeds meer zekerheid ingevuld door onderliggende algoritmes. Zo kan het planningssysteem van de OK bijvoorbeeld voorstellen om een flexibel OK blok vrij te geven. En wordt de transferverpleegkundige een hoop tijd bespaard door eerder al meer vooruit te kijken en zo de uitstroom van de patiënt gemakkelijk en vroegtijdig te organiseren. Slimme algoritmes nemen een groot deel van het huidige puzzelen en schuiven met slots, afspraken en mensen over. Maar zeker niet alles…

Want, voor flexibele tijdslots geldt dat het pas later bekend is of en welk personeel nodig is. In het genoemde voorbeeld zijn we zeker op zoek naar OK-assistenten. Gelukkig zijn sommige OK-assistenten best te porren voor last-minute zekerheid over of ze moeten werken – wellicht in ruil voor een kleine toeslag op het salaris? Au; lastig onderwerp. Toch kan deze ruimte ontstaan doordat de doelmatigheid van het ziekenhuis verbetert als je ICM goed inricht. Wellicht is hier ook ruimte voor in prestatieafspraken met de zorgverzekeraars. Een andere oplossing is medewerkers de kans geven om getraind te worden tot multi-inzetbare toptalenten van het ziekenhuis. Sommige medewerkers hebben er juist plezier in om breed inzetbaar te zijn en zij kiezen voor afwisseling en continue ontwikkeling. Deze kwaliteiten en gedrevenheid faciliteert een ziekenhuis door een side-track te ontwikkelen voor zorgprofessionals en zo een eigen flexibele en fitte personele schil te creëren.

3) Doorbreken van de dikke muren van het ziekenhuis
Juiste zorg op de juiste plek. De transformatie die gaande is in het zorglandschap leidt tot capaciteitsvraagstukken die zich uitstrekken over de gehele zorgketen, binnen en vooral ook buiten de muren van het ziekenhuis. In de regio en ook soms daarbuiten. In het voorjaar van 2020 hebben we met COVID-19 gezien dat er veel mogelijk is als het gaat om verantwoorde inzet van schaarse capaciteit. Tegelijk werd duidelijk dat hier, zelfs in crisistijd, een hoop gevoeligheid en onderliggende belangen spelen. De rode draad is het doorbreken van de muren van het ziekenhuis. Loskomen van lokale bakstenen en belangen en samen aan de streep gaan staan voor goede zorg op de juiste plek. De juiste data, transparante en eenduidige inzichten en uitlegbare restricties bleken hier dan ook cruciale hulpmiddelen. Deze data en restricties (‘constraints’) vormen de basis voor algoritmes en daarmee de spelregels van het capaciteitsmanagement.  Die slimme algoritmes lijken in deze blogreeks het antwoord op ál uw problemen te zijn. Maar helaas: regels van het spel en hoe dit spel te spelen bepalen de spelers toch echt samen. En daar is…. veranderkracht voor nodig.

Tot slot
In deze blogreeks hebben we je meegenomen in onze visie om als zorginstelling de shift te maken naar een vraaggestuurd zorglandschap met behulp van integraal capaciteitsmanagement (ICM). Dit hebben we gedaan door de (soms complexe) inhoud te verbinden met veranderkracht en hier en daar een doorkijk te geven naar een mogelijke aanpak. Ons doel hierbij is je te inspireren en aan het denken te zetten, samen met je collega’s of juist even alleen. Wat is de ambitie van de organisatie eigenlijk op het gebied van integraal capaciteitsmanagement? En hoe hebben wij die veranderkracht eigenlijk georganiseerd?

Contact
Rozan Gilles
E: rozan.gilles@igh.com

Mirjam Peters
E: mirjam.peters@igh.com

Rozan Gilles

Author Rozan Gilles

More posts by Rozan Gilles