GezondheidszorgNews

Integraal capaciteitsmanagement nog in kinderschoenen door gebrek aan veranderkracht 

By september 9, 2020 No Comments

ICM is een hot topic in veel ziekenhuizen, maar op basis van eigen ervaringen en interviews met tientallen zorgprofessionals constateren we dat ICM vaak nog in de kinderschoenen staat. Hoe kan dit ondanks het lonkend perspectief van ICM? Lees in deze blog over de rol van veranderkracht bij de shift naar een vraaggestuurd zorglandschap.

Introductie
Het is, gezien de toenemende krapte op de arbeidsmarkt en financiële druk, niet vreemd dat Integraal capaciteitsmanagement (ICM) al enkele jaren een hot topic is in veel ziekenhuizen. Op basis van eigen ervaringen en interviews met tientallen zorgprofessionals die zich bezighouden met ICM constateren we echter dat de implementatie van ICM in veel zorginstellingen nog in de kinderschoenen staat. Resultaten van ICM worden nog  nauwelijks gerapporteerd. De urgentie en complexiteit van het onderwerp nemen ondertussen verder toe, o.a. door de onvoorspelbaarheid die Covid-19 met zich mee brengt en de beweging naar transmurale zorgketens. Integraal capaciteitsmanagement is dan ook méér dan een mix van lokale interventies: om echt van aanbod- naar vraaggestuurd werken te gaan, gebaseerd op de zorgbehoefte en beschikbare capaciteit in de regio, is een paradigmashift nodig waarbij de inrichtings- en sturingsprincipes van ICM op alle lagen – binnen en ook buiten de organisatie – zijn ingebed.

In deze blogreeks nemen we u mee in onze visie op integraal capaciteitsmanagement. In dit eerste deel van de serie het lonkend perspectief en de rol van veranderkracht bij de ontwikkeling naar een vraaggestuurd zorglandschap. De sleutels tot deze veranderkracht komen in drie vervolgblogs terug. We sluiten de reeks af met onze visie op de ontwikkeling van het vakgebied richting de toekomst.

Integraal capaciteitsmanagement: optimaal inspelen op de zorgvraag
In de praktijk starten zorginstellingen om verschillende redenen met ICM: behoefte aan meer voorspelbare en gelijkmatige werkdruk voor medewerkers, de knellende OK-capaciteit of verbetering van zorgprocessen. Maar wanneer heb je ICM écht in de vingers en wat levert het dan op?

Het slechte nieuws is dat je ICM nooit perfect kan toepassen. Je hebt ICM in de vingers wanneer je zorgaanbod naadloos aansluit op de (wisselende) zorgvraag in de regio en de zorgprocessen dusdanig ingericht zijn dat je een optimale patiëntbeleving in combinatie met maximale doelmatigheid realiseert. Dat klinkt en blijkt utopisch. ICM gaat om het voortdurend balanceren van de lastige ‘trade off’ tussen beleving en bezetting.

De patiënt merkt het direct als een zorginstelling dit balanceren in de vingers heeft: toegangstijden zijn afgestemd op de patiëntwens, vanaf de start van de zorgvraag is voor de patiënt en haar familie duidelijk welke zorg wanneer en in welke instelling geleverd wordt en eenmaal in het ziekenhuis stroomt een patiënt gemakkelijk door van de ene naar de andere afdeling. De patiënt ervaart regie over haar zorgproces. ICM verbetert ook merkbaar het werkklimaat voor de zorgprofessional. Afstemming leidt tot minder druk vanuit wachtlijsten en een gelijkmatigere verdeling van de werklast voor zorgprofessionals: minder hollen en stilstaan.

Verbeteren van doelmatigheid is een maatschappelijke plicht, zeker gezien druk op de zorg die is ontstaan door COVID-19. Bovendien is margeverbetering noodzakelijk om investeringsruimte te creëren voor de transitie naar o.a. digitalisering van zorg, die nu een flinke boost nodig heeft. Wanneer een ziekenhuis door een efficiëntere OK planning in staat is om de OK 1-3% beter te benutten, kan het al een jaarlijkse margeverbetering van meerdere tonnen realiseren. Ondanks dit lonkend perspectief, constateren we dat ICM nog in de kinderschoenen staat.

De shift naar vraaggestuurd werken
Om ICM verder te krijgen is niets minder dan een paradigmashift nodig. In de gevoerde gesprekken komt daarin telkens het belang van veranderkracht naar voren. Hoewel de logistieke principes achter ICM al behoorlijk ingewikkeld zijn, zit de echte complexiteit in het loslaten van ‘eigen’ capaciteit (‘eilandjes denken’) en oude patronen in de manier van werken. Om dit te bereiken is veel meer nodig dan het handje vol capaciteitsmanagers die we nu (alleen in ziekenhuizen) tegenkomen. Om de doorbraak te realiseren naar vraaggestuurd werken is veranderkracht nodig: van ‘ICM-ondersteuning’ – veelal projectmatig georganiseerd op centraal niveau – naar ‘ICM-doorleving’ – decentraal en continue aandacht voor het samen leveren van patiëntgerichte, efficiënte zorg. De principes van ICM worden organisatiebreed erkend en de wil is er om dit samen steeds een beetje beter te doen. Dit blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Daarom gaan we in onze volgende blogs in op drie sleutels tot succes bij het organiseren van veranderkracht:

-Het belang van heldere keuzes: het operating model
-De rol van de capaciteitsmanager: bepalend in begroting, faciliterend in realisatie
-De capaciteitsmanager: harde datacruncher met hart voor verandering

Contact
Rozan Gilles
E: rozan.gilles@igh.com

Mirjam Peters
E: mirjam.peters@igh.com

Als eerst een melding krijgen zodra er een nieuwe blog online staat? Meld u dan hier aan.

 

 

Rozan Gilles

Author Rozan Gilles

More posts by Rozan Gilles